Kastelen, grotten en kabelbanen: het kindvriendelijke budgetavontuur van één gezin

Na ons vertrek uit Londen was onze eerste stop een weinig bekend, opvallend schilderachtig Belgisch stadje, met kleurrijke gebouwen aan het water en een uivormige kerkdakkoepel tegen een steile klif als achtergrond.

Dinant is klein genoeg om er een dag heerlijk rond te dwalen, met de kabeltrein naar de top van de citadel te gaan of langs de rivier te varen. Alle belangrijke bezienswaardigheden liggen op 15 minuten lopen van elkaar en van het station.

• Het schilderachtige Dinant viert dat het de geboorteplaats is van de uitvinder van de saxofoon, Adolphe Sax, met 60 enorme, fel versierde saxofoons die door de stad verspreid staan. Het huis van meneer Sax is ook gratis en zeker een kort bezoek waard.  
• Mijn jongens waren dol op het ritje met de kabelbaan naar de citadel die op een rots ligt, met een prachtig uitzicht over de stad. Daar leer je ook alles over de grimmige militaire geschiedenis van de stad. Let op: het museum van de citadel heeft een replica van een loopgraaf uit de Eerste Wereldoorlog met een hellende vloer, ontworpen om je een idee te geven van de duizeligheid die soldaten gevoeld moeten hebben – het maakt je echt een beetje misselijk. Na wat tijd te hebben doorgebracht op de speelplaats van de citadel, daagden onze jongens elkaar uit om de 408 trappen weer af te dalen van de klif. 
• Daarna raad ik je van harte aan om de traditionele Couque de Dinant (keiharde honingkoeken) van de nabijgelegen patisserie Coques Jacobs te proberen. Daar verkopen ze ook de beste warme chocolademelk die ik ooit heb gehad.  
• De omgeving van Dinant zit vol grotten, en een daarvan, La Marveilleuse, ligt op tien minuten lopen van het treinstation – zeker de moeite waard om te bezoeken voordat je de stad verlaat. 
• Als je meer dan een dag hebt en oudere kinderen, maakt het avonturenpark van Dinant Evasion, net buiten het stadscentrum, optimaal gebruik van de groene kloven in de omgeving voor rotsklimmen, hoogteparcours en ziplining. Je kunt ook een riviercruise maken of een elektrische boot huren om over de Maas te varen.

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Londen naar Brussel (om Dinant te bereiken): € 252
• Appartement aan de rivier 'Le Franchet' in Dinant voor één nacht: € 158
• Citadel-tickets: € 78
• Eten (pasta bij een eetkraampje en warme chocolademelk en taart in een café): € 70 

Brussel is perfect voor gezinnen met kieskeurige eters, want de lokale keuken bevat veel van wat iedereen lekker vindt: chocolade, Belgische wafels en friet. Het is ook geweldig voor fans van Belgische stripiconen zoals Kuifje, Asterix en De Smurfen. We hadden er maar een paar uur te besteden, maar ontdekten veel bezienswaardigheden op korte loopafstand van Brussel-Centraal.

• Een bezoek aan Brussel is niet compleet zonder de gotische pracht van het iconische plein, de Grote Markt, waar de aanblik van een pasgetrouwd stel dat zwaaide vanaf een balkon van het Maison Grand Place ons opvrolijkte terwijl de regen met bakken uit de hemel kwam. 
• De jongens giechelden ondeugend bij het zien van de nabijgelegen Manneken Pis. Ook in de buurt vind je de Galeries Royales Saint Hubert, de oudste winkelgalerij ter wereld en een geweldige plek om chocoladelekkernijen te proeven.
• Bij het toeristeninformatiecentrum op de Grote Markt kun je een kaart ophalen voor de vijf kilometer lange Comic Strip Route, die je langs allerlei bijzondere muurschilderingen, het Comic Art Museum van de stad en tal van belangrijke erfgoedlocaties voert. 

Voorbeelduitgaven:

• Eten (wafels): €110

Keulen is ideaal voor een korte tussenstop, want er is zoveel te zien en te doen binnen een halfuur lopen van het hoofdtreinstation, waaronder de iconische kathedraal (een van de meest bezochte bezienswaardigheden van Duitsland), een oude stad die na de oorlog nauwgezet is herbouwd en een prachtig uitzicht vanaf het observatiedek van KölnTriangle.  

Ons plezier in de stad werd getemperd door een schijnbaar oneindige stortbui, die zowel het doorzettingsvermogen van iedereen als de waterdichtheid van onze jassen op de proef stelde. Het was ook het moment waarop mijn angst – dat onze nachttrein vertraging zou hebben en we uren op een stationsvloer zouden moeten doorbrengen – werkelijkheid werd. Gelukkig hadden de kinderen de tijd van hun leven met spelletjes als 'wie kan hoog genoeg springen om het bord boven ons te raken' en het kijken naar alle gehaaste mensen die sprintten om de laatste trein naar huis te halen. Ik ging waarderen hoe geweldig treinstations zijn om mensen te kijken, en toen we uiteindelijk op onze nachttrein naar München (en daarna verder naar Salzburg) stapten, vielen de kinderen bijna meteen in slaap.  

• De kathedraal van Keulen, aan de overkant van het station, is een lust voor het oog, met zijn vergulde schrijn waarvan wordt gezegd dat die de overblijfselen van de Bijbelse Wijzen (de drie koningen) bevat, en het hoogaltaar van zwart marmer. Als je de 533 treden naar de top van de toren van de kathedraal aankunt, kun je vlak langs de reusachtige klokken komen en genieten van een panoramisch uitzicht over de stad.

• Onze jongens vonden het leuk om te proberen de oudste data te ontdekken die gegraveerd waren op de liefdessloten die langs de enorme stalen Hohenzollernbrug, die de Rijn overspant, zijn achtergelaten, voordat ze later tijdens de reis beseften dat liefdessloten tegenwoordig alomtegenwoordig zijn op veel toeristische trekpleisters. 

• Aan de overkant van het water staat de wolkenkrabber KölnTriangle, met een observatiedek dat € 5 kost om te bezoeken. Onze jongens vonden het ook leuk om rond te spetteren in het Paolozzi Fountain-complex langs de oevers van de Rijn (ze waren door de regen toch al doorweekt).
• We genoten van de frankfurters bij Brauhaus Sion, een gezinsvriendelijk Duits bierhuis met een tentoonstelling van paspoppen in feestelijke kostuums.

Voorbeelduitgaven:

• Tickets voor Koln Triangle: € 30
• Eten (maaltijd in een restaurant): € 150

Als onverschrokken tiener op mijn eerste Europese backpackavontuur (dat vooral bestond uit kroegentochten door grote steden), is Salzburg me bijgebleven als een bijzondere plek. En niet alleen omdat het de locatie was van The Sound of Music, een van de weinige videobanden die mijn gezin had.  

Deze keer stelde het niet teleur, ondanks de regenwolken die ons naar Oostenrijk volgden. 

Hoewel Salzburg de sfeer van een klein historisch stadje heeft behouden, is er in en rond de stad bij regen of zonneschijn van alles te doen voor gezinnen: van luisteren naar zingende nonnen in eeuwenoude kloosters tot Formule 1-auto's van dichtbij bekijken in Red Bull Hangar-7. 

We verbleven in het Stadtalm Naturfreundehaus-hostel op de bergtop, gelegen in een bospark dat ideaal is voor avontuurlijke kinderen om rond te klauteren. Het ontbijt werd geserveerd in een hoekje van het restaurant dat over de rand van de klif leek te hangen, met een ongelooflijk panoramisch uitzicht over de vesting Hohensalzburg. 

• De vesting Hohensalzburg is vanuit het stadscentrum bereikbaar met een kabelspoorweg. Het is zeker een bezoek waard, vooral vanwege het charmante marionettenmuseum met poppen die worden gebruikt in producties van het Salzburger Marionettentheater, een van de oudste poppentheatergezelschappen ter wereld. Zorg dat je vlak voor het middaguur op het terrein bent, wanneer er trompetgeschal klinkt vanuit de torens van de vesting. 
• Van daaruit is het een korte wandeling naar de St. Peterskerk, met oude en sfeervolle catacomben die uit de rotsen zijn gehouwen en die te zien waren in The Sound of Music. Om echt de muzikale sfeer van Salzburg (de geboorteplaats van Amadeus Mozart) te proeven, kun je een Mozartconcert bijwonen (dat regelmatig op verschillende locaties wordt gehouden) of Salzburg Cathedral bezoeken, waar dagelijks middagconcerten plaatsvinden waarbij twee organisten elk van de zeven orgels 30 minuten lang bespelen. Het kost maar € 9 per persoon (en kinderen zijn gratis). Aangezien 30 minuten de maximale tijd is dat onze kinderen stil kunnen zitten terwijl ze naar muziek luisteren, werkte dit goed voor ons.  
• Ook brachten we een paar regenachtige uren door in het aquarium en bij de levensechte historische wassenbeelden van het Museum voor Natuurlijke Historie en Techniek van Salzburg. 
• Als we meer tijd hadden gehad, hadden we de bus en de kabelbaan genomen naar de top van de berg Untersberg, van waar je uitzicht hebt over de Alpen. Op de terugweg kun je de bus nemen naar het kasteel van Hellbrun met zijn grappige verrassingsfonteinen – nog een populaire stop uit Sound of Music. 
• Maar in plaats daarvan namen we de trein naar Werfen (op ongeveer 55 minuten afstand), waar zich de grootste ijsgrotten ter wereld bevinden. Dit was een echt avontuur, want om deze grotten te bereiken moesten we een verraderlijk steile kabelbaan nemen (waarvan ik graag denk dat die onze tiener hielp zijn hoogtevrees te overwinnen) en een schilderachtige wandeling de wolken in maken. Deze grotten blijven bijna volledig donker om de natuurlijke ijsformaties te behouden. De gids verlicht de ijzige structuren met de schitterend witte gloed van magnesium, terwijl bezoekers kleine carbidlampen dragen om hun weg voor zich te zien. De duisternis en de griezelige lichtshows droegen echt bij aan ieders gevoel van verwondering.

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Keulen naar Salzburg: € 48
• Slaapzaal van Stadtalm Naturfreundehaus voor één nacht: €202
• Salzburg Card (geeft toegang tot de meeste toeristische attracties): €149 
• Orgelconcert: €24
• IJsgrotten van Werfen: € 160
• Eten in het restaurant: €200

Bratislava ligt misschien niet op de gebruikelijke toeristische route, maar met zijn mix van brutalistische architectuur, charme van de oude binnenstad en verrassend sci-fi-chique elementen, zoals het UFO-restaurant in de vorm van een vliegende schotel, was het voor ons een grote hit.

De kinderen vonden het ook geweldig dat onze accommodatie, Possonium Boutique Apartments, een grote tuin had vol speelgoed, een voetbaldoel en een vriendelijke huiskat, Cocoa. 

• Het is niet meteen een architecturaal meesterwerk, maar de kinderen vonden het geweldig om te spelen bij de Fountain of Union in de stad, terwijl wij genoten van heerlijke lattes en wat ontspanden. Naast de iconische blauwe kerk en de grappige standbeelden van Bratislava (we vonden vooral die van een man die uit een rioolput opduikt leuk), bezochten we met plezier de charmante traditionele winkel Schokocafe Maximilian Delikatessen, waar het voelt alsof je terug in de tijd bent gereisd, met schappen vol Slowaakse lekkernijen in retroverpakking. 
• Vanaf de winkel gingen we terug over de Donau om het pittoreske terrein van het kasteel van Bratislava te verkennen, vanwaar je Oostenrijk en Hongarije kunt zien. Onze tiener George, die met zijn skateboard aan zijn rugzak door Europa reisde, genoot volop van de bloeiende skateboardscene van Bratislava en raakte bevriend met lokale skaters in het park onder de Most SNP-brug. 
• Als je tijd hebt, maak dan een boottocht of neem de bus naar het Kasteel van Devín, dat op een rots ligt waar de Donau en de Morava samenkomen en de grens met Oostenrijk vormen. 

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Salzburg naar Bratislava: € 18
• Boutiqueappartementen Possonium voor twee nachten: € 252
• Versnaperingen en toegang tot het UFO restaurant: € 80
• Eten (avondeten bereid in de accommodatie): € 70 

Ljubljana, een magneet voor digital nomads, heeft een jeugdige energie en internationale uitstraling, met hoofdstraten vol ramen- en burgerbars naast lokale en Italiaanse restaurants (een uitkomst voor kieskeurige kinderen!). 

De elegante bruggen die de rivier overspannen en de boten die langs de vele cafés en terrassen aan het water glijden, roepen terecht vergelijkingen op met Venetië, maar dan zonder de drukte en hoge prijzen. Je ziet de invloed van de nabijheid van Slovenië tot Italië in de architectuur van de stad en in de trattoria's die verspreid over Ljubljana liggen.  

• We hadden maar een paar uur in Ljubljana en haalden het maximale uit onze tijd door de cafécultuur langs de rivier te beleven en de rijk versierde kerken te bezoeken (al ga ik niet doen alsof mijn kinderen tegen die tijd niet genoeg hadden van kerken). 
• De kabelspoorweg naar het kasteel van Ljubljana is leuk als je geen zin hebt om te lopen en toch wilt genieten van het uitzicht vanaf het hoogste punt van de stad.  
• In het eigenzinnige House of Experiments kunnen kinderen op een spijkerbed liggen of gigantische bellen blazen. Het is vooral een geweldige activiteit voor gezinnen als het regent. 

Voorbeelduitgaven:

• Lunch in een restaurant en ijs: € 120

Vanaf station Divača kun je naar de werkelijk adembenemende, door UNESCO erkende grotten van Škocjan lopen. De meeste toeristen slaan ze over ten gunste van de drukkere grot van Postojna, die vanuit Ljubljana ook gemakkelijk per trein bereikbaar is en waar een toeristentrein doorheen rijdt. We zijn blij dat we voor Škocjan hebben gekozen, met zijn enorme ondergrondse ruimtes, bulderende wateren en hoge kliffen die nog relatief onaangetast zijn door mensenhanden. Deze grotten bleken het hoogtepunt van onze hele reis te zijn. 

• Je hebt een hele dag nodig om Škocjan in zijn geheel te beleven. We begonnen met het verkennen van de enorme, buitenaardse grotten en genoten van traditioneel Sloveens eten in het bezoekerscentrum.  
• Je kunt ook een van de verschillende wandelroutes rond de indrukwekkende dolines (zinkgaten) en duizelingwekkende bruggen van Škocjan nemen. De route die we kozen, voerde ons ook langs een historisch dorp met boerderijen, compleet met een vijver vol kronkelende slangen en salamanders – het hoogtepunt van de natuur tijdens onze vakantie. 
• Let op de prachtige oude stoomlocomotief die naast de perrons op station Divača staat.   

Voorbeelduitgaven:

• Zenja-appartement voor twee nachten: €474 euro
• Cave-tickets: € 90
• Eten uit de supermarkt, gekookt in de flat: € 25 

Venetië roept misschien eerder beelden op van verliefde stelletjes dan van familiepret. Maar het is een van Europa's meest herkenbare en schilderachtige bestemmingen – en Italië is natuurlijk een geweldige plek om van pizza en gelato te genieten.

Het is ook een van de drukste en duurste plekken om te bezoeken in Europa. Openbare toiletten kunnen tot € 2 per persoon kosten. Daarom bleven we slechts vier uur; genoeg tijd voor iedereen om te begrijpen waarom het zo bijzonder is, zonder al te gestrest te raken door de drukte.

• Van Venetië geniet je het best vanaf het water en aangezien onze groep van zes te groot was om in een gondel van € 70 te passen, namen we voor dezelfde prijs een glamoureuze houten speedboot (compleet met een chauffeur die zo uit een James Bondfilm leek te komen). Het leek in ieder geval een geschiktere rit voor onze jongens die op zoek waren naar adrenaline.   
• Venetië is een paradijs voor kunstliefhebbers, maar als je de lange wachtrijen en hoge prijzen bij de musea en galerieën van de stad wilt vermijden, kun je in sommige kerken in Venetië gratis werken van beroemde kunstenaars bekijken.  
• Mis een bezoek aan het eiland Burano, met zijn kantwinkels en kleurrijke huizen, niet. Daar kun je in de Murano Glass Factory zien hoe glazen dieren worden gevormd, of een rondleiding "Secret Itineraries" boeken in het Dogenpaleis en de verborgen doorgangen ervan. Of boek vooraf een rondleiding langs de geheime routes van het Dogenpaleis. 

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Venetië naar Genève: € 78
• Gondeltocht: € 70
• Eten in restaurant: € 130
• Openbare toiletten: € 20

Genève is de thuisbasis van een van de belangrijkste kantoren van de Verenigde Naties — een inspirerende kans voor kinderen om wereldwijde samenwerking in actie te zien! De stad biedt ook gratis openbaar vervoer voor bezoekers die er overnachten. Eén dag is niet genoeg om alles te zien, maar misschien wil je niet langer dan een paar dagen blijven, want Genève is ook een van de duurste steden van Europa.

• Bovenaan mijn to-dolijst staat, als het weer het toelaat, een duik nemen in het saffierblauwe water van het Meer van Genève bij Bains des Pâquis en kijken naar de enorme Jet d'Eau-fontein en de besneeuwde bergen in de verte. Ook in Genève is er genoeg om kinderen bezig te houden terwijl ze zwemmen, waaronder een klimwand en een glijbaan.    
• Vanaf het meer kun je een gratis bus nemen naar het Palais des Nations van de VN en de nabijgelegen (gratis toegankelijke) Botanische Tuin van Genève bezoeken, met zijn indrukwekkende collectie planten en dierenpark.  
• De stad zelf is ook ideaal om rond te slenteren, en de kinderen genoten van het uitzicht vanaf de top van de kerktorens van de Sint-Pieterskathedraal. Reizigerstip: Als je het Palais des Nations wilt bezoeken, reserveer dan vooraf op de 20e van de voorafgaande maand. 

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Genève naar Parijs: €60
• Jade Manotel Hotel voor één nacht: €401
• Restaurantlunch: € 100

Parijs barst van de parken waar kinderen hun energie kwijt kunnen, evenals kindvriendelijke musea. Bovendien heeft de stad een iconische bezienswaardigheid (de Eiffeltoren!) die ze echt van foto's herkennen en misschien zelfs zelf willen zien.  

Na een zware tocht door Parijs naar de top van de heuvel in Montmartre, waarbij het gezeur van onze kinderen een hoogtepunt bereikte, kwamen we precies op tijd aan om uitbundig gejuich te horen en vuurwerk boven de skyline te zien exploderen, terwijl de hele stad vierde dat de lokale voetbalclub Paris Saint-Germain de Champions League had gewonnen. Het was een werkelijk magisch en onvergetelijk moment, waardoor we allemaal onze pijnlijke benen vergaten.

• We vonden het vooral leuk om langs de oevers van de Seine te wandelen, van Pont Neuf tot Bastille, waar speelplatforms, klimrekken en rotsen zijn waar kinderen overheen kunnen klauteren.  
• Onze dinercruise over de rivier terwijl de zon onderging, vormde het perfecte slothoofdstuk van ons Interrail-avontuur.  
• We raden ook de gratis Jardin des Plantes aan. Binnen vind je een dierentuin en diverse musea waarvoor je een ticket nodig hebt, waaronder de Galerie de l’Évolution, een natuurhistorisch museum met duizenden dierenspecimens.    
• Aan de andere kant van de stad, in het 19e arrondissement, is het Parc des Buttes-Chaumont een bezoek waard als je in de buurt verblijft. Het lijkt totaal niet op andere parken in Parijs, want het is aangelegd op een oude steengroeve; het heeft steile rotsachtige uitlopers en tunnels, evenals een waterval en volop grasvelden om te picknicken.  
• Tip: bezoek de Notre-Damekathedraal tijdens een van de diensten (de tijden vind je online) en ervaar het sublieme.

Voorbeelduitgaven:

• Zitplaatsreserveringen van Parijs naar Londen: € 252
• Appartement voor twee nachten: €391
• Boottocht op de Seine: € 240
• Picknicklunch en -ontbijt uit de supermarkt: €50 

Jessica Hill werkt vanuit haar huis in Suffolk als onderwijsjournalist, terwijl haar gele labrador Pippa meestal naast haar ligt te snurken. Maar als ze niet het volgende grote schandaal in het onderwijs aan het licht brengt, verkent ze samen met haar partner Chris en hun zeven kinderen en stiefkinderen nieuwe plekken (meestal met de trein), enthousiast om haar liefde voor reizen en avontuur aan hen door te geven. Ze werkte eerder als freelance reisschrijver en journalist voor achtergrondverhalen in Abu Dhabi en schreef mee aan een boek over de cultuur van de VAE.